Nếu phải chọn một ly cà phê đại diện cho Việt Nam, nhiều người sẽ chọn cà phê sữa đá, hay còn gọi là nâu đá ở miền Bắc. Công thức chỉ có ba thứ: cà phê phin đậm, sữa đặc có đường và đá. Nhưng chính vì đơn giản nên từng chi tiết nhỏ như lượng sữa, độ đậm của cà phê hay thời điểm cho đá đều ảnh hưởng rõ đến ly cuối cùng.
Nguyên liệu cho một ly
- 20–25 g cà phê xay độ vừa đến hơi thô. Robusta hoặc phối trộn nhiều Robusta cho vị đậm, đắng dày, đứng vững khi gặp sữa và đá. Cà phê xay sẵn cho phin của 1021 dùng được ngay.
- 70–90 ml nước khoảng 92–96 °C. Ít nước hơn khi pha uống nóng, vì đá sẽ tan và làm loãng cà phê.
- 1,5–2 muỗng canh sữa đặc (khoảng 25–35 ml). Người thích ngọt có thể dùng đến 3 muỗng.
- Một ly đầy đá viên, nên dùng đá viên to vì tan chậm hơn đá bào.
Các bước pha
- Cho sữa đặc vào ly trước. Đặt phin lên ly có sẵn sữa để cà phê nóng nhỏ thẳng xuống, sữa tan đều hơn.
- Pha phin như bình thường: tráng nóng phin, cho cà phê, ấn nhẹ nắp nén, ủ với khoảng 20 ml nước trong 30–45 giây rồi rót phần nước còn lại. Thời gian chảy lý tưởng khoảng 4–6 phút. Chi tiết từng bước có trong bài pha cà phê phin chuẩn vị.
- Khuấy thật đều khi cà phê còn nóng, đến khi hỗn hợp có màu nâu đồng nhất, không còn lớp sữa đọng dưới đáy.
- Đổ qua ly đá và khuấy thêm vài vòng. Uống ngay khi đá vừa làm lạnh cà phê.
Mẹo: Đừng đổ cà phê nóng vào ly đá rồi mới thêm sữa. Sữa đặc gặp lạnh sẽ đặc lại, rất khó tan, và bạn sẽ phải khuấy lâu khiến đá tan nhiều hơn.
Điều chỉnh theo khẩu vị
| Muốn | Cách chỉnh |
|---|---|
| Đậm hơn, ít bị loãng | Tăng lên 25 g cà phê, giảm nước còn khoảng 70 ml |
| Bớt ngọt | Giảm sữa đặc còn 1 muỗng canh, thêm một chút sữa tươi để giữ độ béo |
| Bớt đắng | Dùng phối trộn có thêm Arabica, hoặc để nước nguội thêm 30 giây |
| Lạnh sâu mà không loãng | Pha dư cà phê, đông đá thành viên rồi dùng thay đá thường |
Biến tấu: bạc xỉu
Bạc xỉu là ly "nhiều sữa, ít cà phê". Tên gọi thường được giải thích là bắt nguồn từ cách gọi của người Hoa ở Sài Gòn, đại ý là một ly sữa trắng pha chút cà phê. Thay vì cà phê làm chủ đạo, đây là ly sữa thơm mùi cà phê, hợp với người mới uống hoặc muốn ít caffeine hơn.
- Cho 2 muỗng canh sữa đặc và 60–80 ml sữa tươi vào ly, khuấy đều.
- Pha phin khoảng 15 g cà phê với 50–60 ml nước để có phần cà phê nhỏ nhưng đậm.
- Thêm đá vào ly sữa, rồi rót cà phê từ từ lên trên để tạo lớp màu đẹp mắt. Khuấy trước khi uống.
Tỷ lệ phổ biến là khoảng 3 phần sữa (sữa đặc và sữa tươi) cho 1 phần cà phê, nhưng bạn hoàn toàn có thể chỉnh lại cho vừa miệng.
Không có thời gian pha phin?
Ở văn phòng hay khi đi xa, bạn có thể dùng túi lọc Drip Collection: pha một túi với khoảng 100 ml nước nóng vào ly đã có sữa đặc, khuấy đều rồi đổ qua đá. Vị sẽ nhẹ hơn phin một chút, nên hãy giảm lượng sữa cho cân bằng.
