Đứng trước kệ cà phê, nhiều người chọn theo bao bì hoặc theo lời quen. Cách đó đôi khi trúng, nhưng thường thì bạn mua về một túi “không tệ mà cũng không phải gu mình”. Tin vui là khẩu vị cà phê có thể đoán khá chính xác chỉ từ những gì bạn đang uống hằng ngày.
Bắt đầu từ ly bạn đã thích
Hãy tự hỏi: mình hay uống gì, và thích điểm nào ở ly đó? Câu trả lời gần như tự chỉ đường:
- Thích cà phê sữa đá, đậm, đắng nhẹ: chọn hạt rang vừa đến đậm, có Robusta hoặc phối Arabica – Robusta. Robusta cho thân dày, vị đắng sô-cô-la và đứng vững khi thêm sữa đặc.
- Thích uống đen, êm, ít đắng: chọn Arabica rang vừa. Vị cân bằng, có ngọt caramel, hạt dẻ.
- Thích vị chua thanh như trái cây, trà: chọn Arabica rang sáng, pha pour over hoặc túi lọc. Đây là gu “nhẹ mà nhiều hương”.
- Cần tỉnh táo, ly mạnh: Robusta có hàm lượng caffeine thường cao gần gấp đôi Arabica, nên một chút Robusta trong phối trộn là đủ.
Nếu chưa rõ hai loại hạt khác nhau thế nào, bài Arabica và Robusta giải thích kỹ hơn.
Ba yếu tố quyết định vị trong ly
| Yếu tố | Hướng nhẹ, thanh | Hướng đậm, dày |
|---|---|---|
| Loại hạt | Arabica | Robusta hoặc phối trộn |
| Mức rang | Rang sáng – vừa | Rang vừa đậm – đậm |
| Cách pha | Pour over, túi lọc | Phin, moka, espresso |
Ngoài ra còn cách sơ chế (washed thường sạch, sáng; natural thường ngọt, nhiều hương trái chín), nhưng với người mới, ba yếu tố trên là đủ để định hướng. Về mức rang, xem thêm bài về mức độ rang.
Thử có phương pháp
- Mỗi lần chỉ đổi một thứ. Giữ cách pha và tỷ lệ cố định (ví dụ phin 20 g cho khoảng 100 ml nước), chỉ đổi loại hạt. Nếu đổi cả hạt lẫn cách pha, bạn sẽ không biết vì sao ly mới ngon hơn.
- Nếm khi còn ấm và khi đã nguội bớt. Vị chua, ngọt thường rõ hơn khi cà phê hạ xuống khoảng 50–60 °C.
- Ghi lại vài chữ. “Đắng gắt”, “êm”, “chua chanh”, “ngọt đường thắng”… Sau ba, bốn túi, bạn sẽ thấy mình nghiêng về phía nào.
- Mua túi nhỏ trước. Khi đã chắc gu, hãy chuyển sang túi lớn cho tiết kiệm.
Mẹo: Nếu thấy cà phê quá đắng, chưa chắc là do hạt. Xay quá mịn, nước quá nóng hoặc ủ quá lâu cũng làm ly đắng hơn. Hãy chỉnh cách pha trước khi kết luận “không hợp”.
Ở 1021, hạt Arabica và Robusta Việt Nam được rang chậm từng mẻ nhỏ, không thêm hương liệu, nên vị trong ly phản ánh đúng hạt và mức rang. Nếu chưa biết bắt đầu từ đâu, trang cửa hàng có ghi mô tả từng loại để bạn so với gu của mình.




